Động lực này xuất phát từ chính sức ép cạnh tranh mà các cam kết của Việt Nam trong WTO mang lại. Theo đó, các ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài sẽ có thêm rất nhiều cơ hội kinh doanh trên thị trường Việt Nam và điều này đặt hệ thống ngân hàng Việt Nam vào thế cạnh tranh gay gắt ngay trên “sân nhà”.

Hiện nay, Việt Nam đã cho phép các ngân hàng nước ngoài nắm giữ mức cổ phần tối đa là 49%; được phép thành lập chi nhánh tại Việt Nam. Về lâu dài hơn sẽ đến lượt các nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu 100% công ty chứng khoán và có thể tham gia vào một số hoạt động khác của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo thỏa thuận với Hoa Kỳ, kể từ ngày 1/4/2007, ngoài việc được lập chi nhánh 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam, các ngân hàng Hoa kỳ và ngân hàng nước ngoài khác sẽ còn được nhận tiền gửi bằng VND không giới hạn từ các pháp nhân, đồng thời được phát hành thẻ tín dụng.

Ngoài ra, cũng như các pháp nhân Việt Nam, các chi nhánh và văn phòng đại diện này sẽ được hưởng chế độ đối xử không phân biệt (đãi ngộ quốc gia) ngay sau khi Việt Nam gia nhập WTO.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh này, hệ thống ngân hàng Việt Nam đang tiếp tục trong cuộc đua nước rút, trong đó tập trung khắc phục hai yếu điểm chính là vốn và công nghệ.

Từ đầu năm nay, đồng loạt các ngân hàng thương mại cổ phần đều có sự điều chỉnh tăng vốn. Mức vốn điều lệ đạt 1.000 tỷ đồng đang là đích nhắm của nhiều ngân hàng này trong lộ trình tăng vốn từ nay đến năm 2010. Ngân hàng thương cổ phần Á châu (ACB), Ngân hàng cổ phần quốc tế (VIB Bank), Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) là những “con chim đầu đàn” trong chiến dịch tăng vốn này.
 
Bên cạnh chiến dịch tăng vốn quy mô lớn, các ngân hàng còn không ngừng nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công nghệ. Đơn cử là việc bốn ngân hàng thương mại quốc doanh đã vừa hoàn thiện chương trình hiện đại hóa với sự hỗ trợ tài chính của Ngân hàng Thế giới.
 
Tuy nhiên, theo ông Lê Đức Thuý, xuất phát điểm của ngành ngân hàng Việt Nam còn thấp cả về phát triển thị trường, tiềm lực vốn, công nghệ. Trong khi điểm mạnh của các ngân hàng nước ngoài là dịch vụ, thì ngân hàng trong nước chủ yếu vẫn là hoạt động tín dụng.
 
Bởi vậy, Đề án phát triển ngành ngân hàng đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 vừa được Chính phủ phê duyệt đã đặt ra mục tiêu nâng vốn tự có của ngân hàng thương mại nhà nước lên theo tiêu chuẩn quốc tế, nâng chỉ số vốn tự có trên tổng tài sản có rủi ro lên 8% trong thời gian tới, thay vì 3%-4% như hiện nay.
 
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng có chủ trương phát triển một số ngân hàng thương mại nhà nước theo mô hình tập đoàn kinh tế đa năng, bao gồm cả dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, đầu tư, môi giới và kinh doanh chứng khoán, quản lý tài sản.

Các ngân hàng thương mại cổ phần cũng đang theo đuổi mục tiêu minh bạch thông tin hoạt động và kết quả kinh doanh để đẩy nhanh tiến độ tham gia niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán nhằm cạnh tranh được với các chi nhánh ngân hàng nước ngoài khi mở cửa dịch vụ ngân hàng./.