Hà Nội (TTXVN) - Luật Phòng chống tham nhũng đã được Quốc hội khoá 11 thông qua tại kỳ họp thứ 8, vào cuối tháng 11/2005, sau quá trình xây dựng công phu, trưng cầu dân ý và nhiều phiên thảo luận sôi nổi tại nghị trường.
Có thể coi đây là một trong những bộ luật dành được sự quan tâm lớn nhất của cử tri cả nước, người Việt ở nước ngoài và cộng đồng quốc tế.
Luật được xây dựng trên quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam coi chống tham nhũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của toàn Đảng, toàn dân; việc đấu tranh chống tham nhũng phải huy động sức mạnh của toàn bộ hệ thống chính trị; khuyến khích động viên sự tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân và toàn xã hội; gắn chống tham nhũng với chống lãng phí, quan liêu, buôn lậu, đặc biệt chống các hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn vì vụ lợi.
Với 8 chương, 92 điều Luật Phòng chống tham nhũng quy định khái niệm tham nhũng, hệ thống các biện pháp phòng ngừa tham nhũng, các hoạt động cụ thể để phát hiện tham nhũng, các hình thức chế tài áp dụng đối với hành vi tham nhũng.
Các biện pháp phòng ngừa ngăn chặn được coi là chủ trương chiến lược, căn bản và lâu dài của công cuộc đấu tranh với tham nhũng; được quy định thông qua việc tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan tổ chức đơn vị doanh nghiệp nhà nước, trong quản lý sử dụng ngân sách tài sản nhà nước, xây dựng và hoàn thiện chế độ công vụ, công khai, minh bạch và kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức.
Trong các hình thức hoạt động cụ thể để phát hiện tham nhũng quy định trong luật, tố cáo được coi là một nguồn tin quan trọng, người tố cáo được bảo vệ bằng các điều khoản cụ thể.
Hai hình thức chế tài được quy định áp dụng đối với người có hành vi tham nhũng là xử lý kỷ luật hoặc xử lý hình sự. Tài sản tham nhũng cũng được xử lý theo những quy định chặt chẽ và cụ thể của luật này. Trong đó, đối với tài sản tham nhũng có yếu tố nước ngoài, Chính phủ Việt Nam sẽ hợp tác với Chính phủ các nước có liên quan để thu hồi và trả lại tài sản tham nhũng cho chủ sở hữu hợp pháp.
Có hiệu lực thi hành từ 1/6/2006, Luật này thay thế Pháp lệnh chống tham nhũng ban hành năm 1998, đáp ứng yêu cầu của tiến trình hội nhập quốc tế, khắc phục những bất cập của pháp luật về chống tham nhũng, phù hợp với Công ước Liên hiệp quốc về chống tham nhũng mà Việt Nam ký tham gia từ năm 2003 và đang chuẩn bị phê chuẩn. Những quy định của luật này cũng nhằm làm phù hợp với Chương trình chống tham nhũng khu vực châu Á-Thái Bình Dương và sáng kiến chống tham nhũng trong khuôn khố APEC mà Việt Nam tham gia từ năm 2004.
Được ban hành trong bối cảnh tệ nạn tham nhũng tiêu cực đang ngày càng diễn biến phức tạp, trở thành vấn nạn quốc gia, Luật Phòng chống tham nhũng được kỳ vọng sẽ tạo ra một hành lang pháp lý chặt chẽ, làm cơ sở để biến quyết tâm đẩy lùi tham nhũng thành hiện thực. Tuy nhiên, nói như nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An “Chống tham nhũng, lãng phí là vấn đề cực kỳ khó khăn, vấn đề có ý nghĩa sống còn của chế độ; song điều đáng sợ hơn là chỉ hô hào mà không hành động”./. |