Hà Nội (TTXVN) - Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đã được Quốc hội thông qua trong kỳ họp cuối năm 2005, cùng với Luật Phòng chống tham nhũng, đã tạo sức mạnh tổng hợp cho công cuộc đấu tranh với hai hiện tượng được ví như “cặp bài trùng” này.
Luật có 11 chương với 86 điều, quy định về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý sử dụng ngân sách nhà nước, trong quản lý khai thác tài nguyên thiên nhiên, trong đào tạo sử dụng lao động và thời gian lao động trong khu vực nhà nước, trong quản lý và sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp, trong tiêu dùng của nhân dân.
Theo đó, lĩnh vực quản lý sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước là đối tượng hàng đầu cần thực hiện tiết kiệm chống lãng phí. Trên tinh thần này, Luật quy định rõ những biện pháp tiết kiệm, chống lãng phí trong các khâu cụ thể như lập, thẩm định, phê duyệt ngân sách nhà nước; mua sắm quản lý sử dụng phương tiện làm việc, đi lại; việc sử dụng ngân sách nhà nước cho hoạt động của các cơ quan nhà nước, các chương trình mục tiêu quốc gia, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.
Ngay cả việc sử dụng trụ sở làm việc, nhà công vụ của các đơn vị dùng ngân sách nhà nước sao cho tiết kiệm, không lãng phí cũng được quy định bằng những điều luật cụ thể.
Một trong những vấn đề mà dư luận gần đây rất quan tâm là sử dụng lao động trong khu vực nhà nước ra sao để phát huy được tiềm lực chất xám khá hùng hậu hiện nay cũng được quy định trong chương 6 của Luật. Trong đó, việc đào tạo nguồn nhân lực phải gắn với yêu cầu của thị trường lao động, với chiến lược phát triển kinh tế xã hội; công khai minh bạch trong khâu tuyển dụng lao động; bố trí sử dụng lao động phù hợp với trình độ năng lực. Luật cũng quy định các hình thức bồi thường, xử phạt hành chính đối với các hành vi gây lãng phí trong lĩnh vực này.
Luật dành một chương riêng quy định về trách nhiệm của từng bộ, ngành cụ thể trong việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Ngoài ra, trong các lĩnh vực khác nhau, Luật cũng có quy định rõ ràng về trách nhiệm của cá nhân người đứng đầu cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp về việc này.
Đã đến lúc “cần phải coi trọng vấn đề chống lãng phí ngang tầm với công tác chống tham nhũng để có những giải pháp thích hợp giải quyết tình trạng lãng phí, thất thoát tràn lan đang gây thiệt hại về vật chất và tác động tiêu cực đến kinh tế xã hội không nhỏ hơn thiệt hại từ tham nhũng như hiện nay”, ông Phạm Thế Duyệt, Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam từng phát biểu như vậy khi Quốc hội thảo luận về luật này.
Bởi vậy, thời điểm ban hành Luật phòng, chống tham nhũng và Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được coi là rất phù hợp, đáp ứng mong mỏi, bức xúc của cử tri cả nước.
Ngay sau khi Luật được ban hành và có hiệu lực thi hành từ 1/6/2006, Chính phủ đã có những văn bản hướng dẫn thi hành và các chương trình hành động cụ thể để thực thi luật, tuyên chiến với nạn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đang diễn biến ngày càng phức tạp./.