Hà Nội (TTXVN) - Người đứng đầu Bộ Thương mại, đồng thời là người chỉ đạo trực tiếp quá trình đàm phán gia nhập WTO của Việt Nam, Bộ trưởng Trương Đình Tuyển, cho rằng việc giảm thuế theo các cam kết với WTO sẽ ảnh hưởng đến nhiều ngành sản xuất trong nước nhưng sự tác động sẽ không phải là quá lớn.

Theo ông Tuyển, mức giảm thuế theo cam kết gia nhập WTO không sâu rộng bằng mức Việt Nam đã cam kết và thực hiện đối với các nước ASEAN mà trên thực tế việc này đã không gây ra biến động lớn đối với nền kinh tế trong thời gian qua.

Hơn nữa, kim ngạch nhập khẩu thực tế chịu ảnh hưởng của những cam kết trong WTO chỉ chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng năm.

Riêng đối với ngành nông nghiệp, Bộ trưởng Trương Đình Tuyển cho rằng, áp lực cạnh tranh sẽ là rất lớn do sản xuất nông nghiệp của Việt Nam hiện tại vẫn là kiểu sản xuất nhỏ, phân tán, năng suất và chất lượng thấp, trong khi bình quân đất nông nghiệp theo đầu người lại quá ít.

Thách thức không nhỏ này đối với ngành sản xuất nông nghiệp và gần 80% dân số làm nghề nông đã được Chính phủ lường trước. Trong bài viết ngay sau lễ kết nạp Việt Nam và WTO (8/11), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đề cập những chủ trương và giải pháp cho ngành nông nghiệp và nông dân. Những chủ trương và giải pháp này hiện đang được tiếp tục hoàn thiện để xây dựng thành cơ chế và chính sách cụ thể, đồng bộ và dài hạn.

Một lĩnh vực rất quan trọng khác chịu tác động của những cam kết cắt giảm thuế quan khi gia nhập WTO là thu ngân sách. Về điều này, Chính phủ cũng nhận định rằng giảm thu ngân sách là tất yếu nhưng sẽ không có đột biến lớn.

Các lý do được đưa ra là thu từ thuế nhập khẩu chỉ chiếm khoảng 9% tổng thu ngân sách nhà nước, số lượng các mặt hàng giảm thuế chỉ chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng năm, việc giảm thuế lại được thực hiện theo lộ trình 5-7 năm nên ước tính thu từ thuế nhập khẩu sẽ chỉ giảm khoảng 1% trong tổng thu ngân sách. Thêm nữa, việc gia nhập WTO với những cơ hội mở rộng sản xuất kinh doanh, gia tăng xuất nhập khẩu sẽ tạo ra nhiều nguồn thu mới, làm tăng quy mô ngân sách.

Tuy vậy, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, những thay đổi của thị trường và việc cải cách hệ thống chính sách thuế để phù hợp với điều kiện hội nhập WTO cũng sẽ làm thay đổi cơ cấu nguồn thu ngân sách và đặt các doanh nghiệp, ngành hàng trước vận hội mới, đòi hỏi phải có lộ trình thích hợp để biến "thách thức thành cơ hội phát triển".

Như bất kỳ một nền kinh tế thành viên nào khác, khi gia nhập Tổ chức thương mại toàn cầu, Việt Nam cam kết giảm nhiều loại thuế nhập khẩu, chẳng hạn, thuế nông sản giảm từ 23,5% hiện nay xuống 20,9% và thực hiện trong 5 năm; hàng công nghiệp giảm từ 16,8% xuống 12,6% và thực hiện trong 5-7 năm.

Việt Nam cũng tham gia một số hiệp định tự do hoá theo ngành, trong đó, những ngành tham gia đầy đủ là sản phẩm công nghệ thông tin, dệt may và thiết bị y tế; những ngành tham gia một phần là thiết bị máy bay, hoá chất và thiết bị xây dựng. Theo các hiệp định này, các sản phẩm công nghệ thông tin sẽ được xoá bỏ thuế hoàn toàn, các mặt hàng khác cũng được giảm thuế xuống mức thấp nhất.

Việc thuế nhập khẩu giảm hàng loạt với mức cắt giảm lớn như vậy khiến Chính phủ băn khoăn về nguồn thu ngân sách sụt giảm, doanh nghiệp lo ngại không đủ sức cạnh tranh với hàng nhập khẩu, người lao động đứng trước nguy cơ thất nghiệp và nhiều tác động khác từ việc thay đổi cơ cấu kinh tế có thể xảy ra./.