Hà Nội (VNA) – Ông Klaus Rohland, Giám đốc WB Việt Nam, khẳng định Việt Nam là ví dụ điển hình về hội nhập vào nền kinh tế thế giới.

Dưới đây là bài trả lời phỏng vấn của ông Rohland với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam.

Ông bình luận gì về các tác động của việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đối với Việt Nam?

Ông Rohland: Hội nhập kinh tế quốc tế là một trong những động lực quan trọng để Việt Nam chuyển sang nền kinh tế thị trường. Nó dẫn tới việc tăng khả năng cạnh tranh và đem lại nguồn lực và công nghệ cho Việt Nam. Quá trình hội nhập cũng đã dẫn tới những cải cách sâu rộng về luật pháp và thể chế, đồng thời thúc đẩy tái cơ cấu khu vực Nhà nước.

Tuy nhiên, giai đoạn mới của quá trình hội nhập quốc tế cùng với việc gia nhập WTO và thực hiện các thỏa thuận song phương và khu vực sẽ tạo ra nhiều thách thức đối với Việt Nam. Mặc dù phần lớn các văn bản pháp luật cần thiết đã đi vào hiệu lực nhưng Việt Nam cần có các biện pháp, đặc biệt trong lĩnh vực cạnh tranh, quyền sở hữu trí tuệ và tiêu chuẩn, để thực hiện hiệu quả các văn bản pháp luật này.

Khả năng cạnh tranh của Việt Nam phụ thuộc nhiều vào các hoạt động hậu cần thương mại như hoàn thiện cơ sở hạ tầng và đẩy nhanh thông quan. Nhưng sự cạnh tranh từ bên ngoài và việc xóa bỏ trợ cấp có thể sẽ dẫn tới các tác động tiêu cực về mặt xã hội.

Do khó có thể dự đoán chính xác các tác động của việc gia nhập WTO nên Việt Nam cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, trong đó Chính phủ phải thường xuyên thông báo các cam kết, chính sách, và đảm bảo quá trình giám sát hiệu quả của các nhóm liên quan.

Thực hiện các cam kết của WTO với "cách tiếp cận phát triển", trong khi giải quyết các tác động tiêu cực, sẽ đòi hỏi sự phân tích chính sách và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng.

Theo ông, Chính phủ cần làm gì để giúp các doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh sau khi Việt Nam gia nhập WTO?

Ông Rohland: Chính sách của Chính phủ cần đảm bảo tính cạnh tranh của các nhà sản xuất và giảm thiểu các tác động tiêu cực đối với những đối tượng có thể bị thiệt hại từ quá trình hội nhập. Việt Nam có thể dựa vào các công cụ sẵn có của WTO để tăng cường khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước, thu hút đầu tư để phát triển và khuyến khích xuất khẩu.

Quy định của WTO cấm một số mô hình truyền thống của chính sách công nghiệp hiện được sử dụng ở một số nước Đông Á khác trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển công nghiệp. Vì vậy, hội nhập quốc tế sẽ thúc đẩy việc xóa bỏ dần dần các chính sách hỗ trợ cho khu vực doanh nghiệp Nhà nước. Việt Nam cần tuân thủ các điều khoản liên quan tới đối xử quốc gia, các hoạt động của các doanh nghiệp thương mại Nhà nước và sự tiếp cận thị trường hiện chỉ dành cho doanh nghiệp Nhà nước. Vì vậy, đảm bảo môi trường cho khu vực doanh nghiệp tư nhân phát triển là một yếu tố quan trọng trong việc thực hiện các hiệp định quốc tế.

Một số chuyên gia cho rằng nền kinh tế Việt Nam sẽ chịu nhiều thua thiệt khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới. Ông có bình luận gì về ý kiến trên?

Quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới ở Việt Nam được tiến hành song song với quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường. Việc mở cửa nền kinh tế và cải thiện môi trường kinh doanh đã góp phần làm tăng nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam. Việc mở cửa nền kinh tế, sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài và sự cạnh tranh bên ngoài đã đem lại nguồn lực, công nghệ và tri thức mới, hỗ trợ sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Trong giai đoạn 1995-2005, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam đã tăng trung bình 7,2%/năm và kim ngạch xuất khẩu tăng trung bình 21,3%/năm. Xuấu khẩu đã trở thành động lực cho tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội của Việt Nam.

Có thể nói, Việt Nam là ví dụ điển hình hội nhập một cách hiệu quả kinh tế vào nền kinh tế thế giới. Tiến trình hội nhập của Việt Nam sẽ khó khăn hơn rất nhiều nếu không có quá trình Đổi mới.

Tuy nhiên, nhiều người cũng lo ngại sự hội nhập nhanh chóng vào nền kinh tế thế giới và tăng trưởng có thể ảnh hưởng tiêu cực tới bình đẳng và liên kết xã hội. Vì vậy, Chính phủ có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cho mọi người đều hưởng lợi từ quá trình phát triển. Các chính sách trợ giúp người nghèo và các loại chi tiêu liên quan đến lĩnh vực này của Chính phủ là có vai trò hết sức quan trọng./.