Hà Nội (TTXVN) - Các chuyên gia trong nước và quốc tế khẳng định, khi việt Nam tham gia vào Tổ chức thương mại Thế giới (WTO), người lao động Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội việc làm hơn với mức lương cao hơn.

”Sẽ có một lượng lớn việc làm được tạo ra do có làn sóng đầu tư nước ngoài (FDI) mới vào nền kinh tế Việt Nam", ông Jan Jung-Min Sunoo, Trưởng tư vấn kỹ thuật của Dự án Quan hệ lao động Việt Nam/Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), nhận định.

Khả năng tạo nhiều công ăn việc làm trong khối các doanh nghiệp FDI đã được chứng minh qua giai đoạn 2000-2005. Theo Tổng cục Thống kê, trong giai đoạn này, số việc làm mới mà các doanh nghiệp này tạo ra đã tăng trung bình 24,4%/năm.

Không chỉ ở trong nước, WTO còn tạo điều kiện để người lao động Việt Nam có nhiều cơ hội ra nước ngoài làm việc, ông Jan nhận định và giải thích thêm rằng sự dịch chuyển lao động là xu hướng tất yếu khi mà rào cản hành nghề giữa quốc gia với quốc gia bị xoá bỏ, mọi vị trí đều chịu sự phân công lao động toàn cầu.

Theo quan điểm của ông Oliver Massman, thành viên Hội đồng Quản trị Phòng Thương mại Châu Âu tại Việt Nam (Eurocham), "khi bạn làm việc trong các công ty nước ngoài ứng dụng các tiêu chuẩn làm việc quốc tế, bạn sẽ được đào tạo dài hạn về chuyên môn. Hơn thế nữa, nếu bạn là một lao động có tay nghề cao, bạn còn được hưởng mức lương khá cạnh tranh từ các nhà đầu tư nước ngoài".

Tại các công ty nước ngoài, tiền lương nhà tuyển dụng trả cho lao động cao cấp tăng từ 15-50%. Vị trí giám đốc nhân sự, vào năm 2000, được trả khoảng 200-500 USD/tháng nhưng hiện này là 1.000USD/tháng.

Không chỉ trong các công ty nước ngoài mà ngay cả tại các công ty có vốn đầu tư trong nước, người lao động sẽ được hưởng mức lương cao hơn. Điều này được lý giải bằng thực tế rằng, việc Việt Nam gia nhập WTO đã tạo ra một động lực khiến các công ty trong nước nỗ lực vươn lên cạnh tranh với công ty nước ngoài, trong đó có cạnh tranh về nhân lực.

Công ty Cao su Miền Nam (Casumina) được xem là một ví dụ cho nỗ lực này. Một trong những biện pháp mà công ty này đang triển khai để giữ nhân viên là xây dựng lại quy chế tiền lương, theo đó, ngoài việc trả lương theo mặt bằng chung của giá lao động trên thị trường, Casumina còn trả lương trên nguyên tắc "trả theo nhóm năng động" - thước đo tiền lương không qúa nặng về bằng cấp mà theo hiệu quả của công việc được giao.

Ngân hàng được đánh giá là đang thâm nhập khá sâu vào cuộc đua nhân lực. Do thiếu người, các ngân hàng mới vào cuộc đã đẩy chi phí lao động lên, trong khi đó, các ngân hàng có thâm niên muốn giữ được người cũng buộc phải nâng theo, ông Lê Đắc Sơn, Tổng giám đốc Ngân hang ngoài quốc doanh (VPBank) nhận định.

Mặt bằng lương tăng có lợi cho người lao động trong nước, nhưng đối với một số nhà sản xuất họ sẽ đi tìm một giải pháp mới đó là nhập khẩu lao động. Đây được xem như là một xu hướng đang và sẽ tiếp tục xảy ra trên thị trường lao động Việt Nam, một nhà quan sát thị trường nhận định.

Tuy nhiên cũng có nhiều thách thức đối với lao động Việt Nam khi tham gia vào sân chơi toàn cầu này. “Nếu Việt Nam để tốc độ tăng lương quá nhanh, Việt Nam sẽ không còn lợi thế cạnh tranh về lao động so với các nước trong khu vực. Các nhà đầu tư có thể sẽ tìm lao động từ các thị trượng khác như Trung Quốc, Thái Lan hoặc Inđônêxia", thành viên Hội đồng Quản trị Eurocham Oliver Massmann nhận xét.

Trong khi đó, Trưởng tư vấn kỹ thuật của Dự án Quan hệ lao động Việt Nam/ILO cho rằng chính phủ Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ cho đào tạo để tạo ra một lớp lao động có trình độ chuyên môn tay nghề cao, có như vậy mới hấp dẫn các nhà đầu tư đồng thời đáp ứng được yêu cầu cao từ hội nhập. Theo thống kế của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, 74,7% lực lượng lao động Việt Nam chưa qua đào tạo và phần lớn số này tập trung ở nông thôn.

Không chỉ quan tâm đến tốc độ tăng lương và chất lượng lao động, các nhà đầu tư cũng quan tâm đến vấn đề đình công. Vậy “vào WTO, đình công có nhiều hơn không?”. Câu trả lời nhận được từ phía ông Jan là điều này phụ thuộc vào việc xây dựng mối quan hệ lao động tốt giữa người lao động và chủ doanh nghiệp.

Quan hệ lao động tốt không những làm giảm nguy cơ tranh chấp lao động mà còn tăng khả năng cạnh tranh của thị trường lao động, ông Jan nói và cho biết thêm rằng, ILO và Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đã thực hiện giai đoạn 1 dự án Các mối quan hệ lao động tại Việt Nam do Chính phủ Hoa Kỳ tài trợ. Tính đến nay, dự án đã xây dựng được các Trung tâm Dịch vụ Tư vấn về quan hệ lao động tại 7 tỉnh và thành phố, gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Đồng Nai, Bình Dương, Hà Nội, Hải Dương và Hải Phòng.

Dự tính giai đoạn hai của dự án sẽ tập trung giúp đỡ Chính phủ Việt Nam hoàn thiện Luật Lao động. Chính phủ Việt Nam đang hoàn thiện gần hết tất cả các luật về lao động. Điều này chứng tỏ ngành lao động Việt Nam đã sẵn sàng hội nhập, ông Jan cho biết./.