Hà Nội (TTXVN) - Nhiều nhà quản lý và chuyên gia kinh tế hàng đầu đều chung nhận định tác động đối với nền kinh tế Việt Nam là rất lớn, khi nhìn lại quãng đường một năm Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Trả lời phỏng vấn Đài truyền hình Việt Nam nhân dịp này, ông Ngô Quang Xuân, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, nguyên trưởng phái đoàn đại diện Việt Nam bên cạnh WTO cho rằng, những kết quả Việt Nam đạt được trong năm qua là những hiệu ứng rất tốt do WTO mang lại. “Việt Nam đã gặp nhiều thuận lợi hơn khó khăn, thách thức”, ông Xuân nhận xét.

Hiệu ứng của WTO đối với nền kinh tế Việt Nam có thể thấy rõ qua kim ngạch xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài đạt mức cao kỷ lục, sự quan tâm của giới doanh nghiệp nước ngoài dành cho Việt Nam cũng lớn hơn bao giờ hết.

Với 39 tỷ USD trong 10 tháng qua, kim ngạch xuất khẩu năm nay đang được Bộ Công Thương dự kiến ở mức 48 tỷ USD, tăng trên 20% so với năm 2006.

Cũng là con số cao kỷ lục, thu hút vốn FDI năm nay đang cầm chắc con số 13 tỷ USD với sự xuất hiện ngày càng nhiều các nhà đầu tư tầm cỡ, dự án quy mô vốn lớn.

Cùng với sự gia tăng nguồn vốn FDI, sự tham gia sâu rộng của các nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán đã khiến nguồn vốn gián tiếp vào Việt Nam thời gian gần đây tăng đáng kể. Đây được coi là một trong những lĩnh vực được hưởng lợi nhiều nhất từ “hiệu ứng gia nhập WTO”, theo lời các chuyên gia kinh tế.

Trong một bài viết đăng trên báo Tuổi trẻ nhân dịp này, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế trung ương nhận định: “Có thể thấy rõ sau khi gia nhập WTO, đã có một làn sóng nhà đầu tư đổ vào Việt Nam làm ăn”. Dưới góc nhìn của cộng đồng quốc tế thì Việt Nam đã tạo được niềm tin trong các nhà đầu tư nước ngoài đối với những cam kết của mình ngay sau khi gia nhập WTO, như đánh giá của Trưởng đại diện Quỹ tiền tệ quốc tế tại Việt Nam Houng Lee tại một hội thảo hướng dẫn thi hành các cam kết về đầu tư của Việt Nam với WTO tổ chức ở Hà Nội mới đây. Cũng tại đây, ông Jean Pierre Achouche, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu nhận xét việc trở thành thành viên của WTO đã giúp Việt Nam ngày càng nổi bật trên bản đồ thu hút đầu tư thế giới.

Về những tác động cụ thể của WTO đối với thị trường Việt Nam, ông Ngô Quang Xuân cho rằng, người dân Việt Nam, đặc biệt là người nông dân, được hưởng lợi nhiều hơn do hàng hóa, nhất là nông sản, được tiếp cận bình đẳng ở thị trường mở của các quốc gia thành viên, số lượng và giá xuất khẩu đều tăng.

Tuy nhiên, việc mở cửa thị trường theo nghĩa vụ thành viên cũng khiến thị trường Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ thị trường thế giới. Điều vừa là cơ hội vừa là thách thức. Nhiều người dân khi được hỏi về vấn đề này đều có những đánh giá rất khả quan rằng, sau một năm gia nhập WTO, người tiêu dùng Việt Nam có nhiều cơ hội lựa chọn vì hàng hóa phong phú hơn.

Nhưng đối với các doanh nghiệp trong nước thì đây quả là một thách thức lớn vì năng lực cạnh tranh còn hạn chế lại phải cạnh tranh trong hoàn cảnh đặc biệt. Theo phân tích của nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan khi trả lời báo chí hồi tháng 6 vừa qua, hoàn cảnh đặc biệt của doanh nghiệp Việt Nam là phải cạnh tranh trong khi cơ cấu kinh tế thế giới đã thay đổi mạnh, kinh tế tri thức-dịch vụ đã phát triển rất mạnh mà doanh nghiệp Việt Nam còn yếu. Hơn nữa, trong hoàn cảnh tất cả các quốc gia thành viên đều đã mở cửa thì năng lực cạnh tranh yếu của doanh nghiệp Việt Nam càng bộc lộ rõ.

Lộ trình cam kết mở cửa các lĩnh vực dịch vụ ngày càng sâu rộng đang tạo ra sự cạnh tranh rất mạnh trên thị trường Việt Nam. Cùng với tài chính-ngân hàng, bất động sản và dịch vụ phân phôi đang nóng lên bởi sự tham gia ngày càng nhiều của nhà đầu tư nước ngoài lớn.

Bởi vậy, cũng như nhiều chuyên gia kinh tế khác, ông Vũ Khoan khuyến cáo các doanh nghiệp phải trang bị một vốn kiến thức toàn diện và đặt mình trong bối cảnh liên kết toàn cầu và phải thiết lập các liên kết chuỗi để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy thế, với những kết quả đạt được trong năm nay, triển vọng của nền kinh tế Việt Nam năm 2008 và những năm tiếp theo được nhận định là rất sáng sủa. “Triển vọng tăng trưởng cao là hiện thực”, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh khẳng định.

Trong báo cáo cập nhật kinh tế châu Á năm 2007, Ngân hàng Phát triển châu Á nhận định tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2007 dự kiến ở mức 8,3% và nếu tiếp tục hội nhập vào mạng lưới kinh tế toàn cầu, khuyến khích đầu tư nước ngoài, duy trì động lực cho cải cách trong nước thì con số này năm tới sẽ là 8,5%.

Giám đốc quốc gia ADB tại Việt Nam Ayumi Konishi cho rằng, việc gia nhập WTO tuy chưa đem lại "phép màu" nhưng nền kinh tế Việt Nam đang phát triển lành mạnh và tiếp tục phát triển nhanh./.