Đây là hội nghị có quy mô lớn nhất trong vòng 5 năm qua của tổ chức này, vì còn có sự tham gia của 5 nước quan sát viên và khách mời của hội nghị là Mông Cổ, Ấn Độ, Pakixtan, Iran và Ápganixtan. Trong đó, sự có mặt tại hội nghị của Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad đã thu hút sự chú ý của dư luận thế giới về khả năng giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran, nhất là Mỹ và phương tây đang rất lo ngại Iran sẽ tìm kiếm sự ủng hộ của các nước thành viên SCO, đặc biệt là của Nga và Trung Quốc.

Tại hội nghị trên, các nước thành viên SCO đặc biệt lưu ý đến các vấn đề ổn định và an ninh trước những thách thức và nguy cơ mới, cam kết mở rộng quan hệ kinh tế và an ninh, đồng thời đã ký một loạt thoả thuận về thiết lập quan hệ thương mại, hợp tác an ninh, kể cả an ninh thông tin, chống khủng bố, hợp tác kinh tế - tài chính, giáo dục...

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào khẳng định hội nghị thượng đỉnh lần này là một mốc cho thấy SCO bước vào một kỷ nguyên phát triển mới. Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin nêu rõ SCO không chỉ là một "công cụ hữu hiệu" để giải quyết các vấn đề phân định biên giới tồn tại nhiều thập kỷ qua, mà còn trở thành tổ chức có khả năng giải quyết tốt nhiều vấn đề khác. SCO có khả năng tự giải quyết các vấn đề nảy sinh trong khu vực thuộc phạm vi trách nhiệm của mình, đồng thời sẵn sàng hợp tác trên cơ sở bình đẳng với tất cả các lực lượng ngoài khu vực.

Tiền thân của SCO là "Nhóm Thượng Hải - 5", được thành lập năm 1996, gồm Trung Quốc, Nga, Cadắcxtan, Cưrơgưxtan và Tátgikixtan, với mục tiêu ban đầu là nhằm giải quyết vấn đề biên giới giữa Trung Quốc và các nước thuộc Liên Xô trước đây, song dần dần, do những đặc thù về địa lý, an ninh và chính trị, các nước thành viên đã mở rộng sự hợp tác sang nhiều lĩnh vực như tăng cường an ninh khu vực, đấu tranh một cách có hiệu quả chống chủ nghĩa khủng bố quốc tế, chủ nghĩa tôn giáo cực đoan, chủ nghĩa ly khai, tình trạng buôn bán ma tuý, tội phạm có tổ chức, di cư bất hợp pháp, và chính thức đổi tên thành Tổ chức hợp tác Thượng Hải vào tháng 6/2001 đồng thời kết nạp thêm Udơbêkixtan làm thành viên thứ 6. Rõ ràng, việc nâng cơ chế "Nhóm Thượng Hải - 5" thành SCO có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển quan hệ song phương, đa phương và duy trì an ninh, ổn định trong khu vực.

Kể từ khi thành lập, các nước thành viên đã ký nhiều hiệp định về các lĩnh vực khác nhau, có tiếng nói chung trong việc phản đối kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia của Mỹ, đồng thời chủ trương tuân thủ Hiệp ước chống tên lửa chiến lược nhằm thiết lập sự ổn định chiến lược và cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược, đề nghị Mỹ đóng cửa các căn cứ quân sự của họ trong khu vực khi tình hình Ápganixtan đã có những dấu hiệu ổn định. Và giờ đây, giới phân tích cho rằng không loại trừ khả năng vấn đề hạt nhân của Iran có thể được giải quyết thông qua cơ chế đa phương như SCO.

Việc SCO không ngừng mở rộng sau khi kết nạp thêm Udơbêkixtan năm 2001 và sau đó là chấp nhận cho 4 nước khác làm quan sát viên vào năm 2004, đã thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Cho đến thời điểm này, nhiều nước, kể cả một số quốc gia ngoài châu Á, đã nộp đơn xin gia nhập SCO hoặc muốn trở thành quan sát viên của tổ chức này. Thêm nữa, việc Iran tham dự hội nghị và việc các nước thành viên SCO tiến hành một loạt cuộc tập trận chung thời gian gần đây khiến giới phân tích khẳng định rằng SCO đang trở thành một thể chế đa phương quan trọng có ảnh hưởng địa - chính trị toàn cầu. Ngoài ra, theo các chuyên gia, SCO còn có tiềm năng to lớn trong việc tiến tới nhất thể hoá nền kinh tế khu vực nếu giữa các nước thành viên dỡ bỏ các rào cản thuế quan, đẩy mạnh buôn bán mậu dịch với nhau, đồng thời xây dựng một thị trường thống nhất chiếm 3/5 diện tích lục địa Á-Âu, với số dân chiếm khoảng 1/4 tổng dân số thế giới, thúc đẩy việc thu hút vốn đầu tư, nâng cao trình độ công nghệ và kinh nghiệm quản lý trong khu vực./.