Hà Nội (TTXVN) - Với tư cách là Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009, Việt Nam sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Bảo an ngày 1/7 đến 31/7.
Do là nước Chủ tịch Hội đồng Bảo an vào tháng Bảy, nên Việt Nam phải chuẩn bị Báo cáo năm của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (giai đoạn 31/7/2007-31/7/2008) gửi Đại hội đồng Liên hợp quốc, kiểm điểm hoạt động của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc trên tất cả 60 đề mục trong chương trình nghị sự hiện nay.
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc gồm 5 thành viên thường trực là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và 10 thành viên không thường trực được Đại hội đồng bầu theo nhiệm kỳ 2 năm và không được tái ứng cử ngay.
Hội đồng Bảo an là cơ quan duy nhất có quyền ra quyết định có tính chất ràng buộc và cưỡng chế đối với các nước thành viên Liên hợp quốc. Các quyết định của Hội đồng Bảo an được thông qua với ít nhất 9 phiếu thuận và không có phiếu chống của bất kỳ thành viên thường trực nào của Hội đồng Bảo an (nếu một nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc bỏ phiếu chống thì quyết định không được thông qua. Đây gọi là quyền phủ quyết của các nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an). Hội đồng Bảo an hoạt động theo quy chế thường xuyên.
Theo chương Sáu và chương Bảy của Hiến chương Liên hợp quốc, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc có những chức năng, quyền hạn như sau:
Hội đồng Bảo an có thể điều tra bất cứ tình huống nào đe dọa hòa bình quốc tế; bất cứ vụ tranh chấp nào, hoặc bất cứ tình huống nào có thể dẫn đến xung đột quốc tế hoặc khơi mào một cuộc tranh chấp.
Đề xuất những thủ tục hoặc phương pháp điều chỉnh nhằm giải quyết các tranh chấp một cách hoà bình, nếu Hội đồng xét thấy tình huống có thể gây nguy hại cho hòa bình và an ninh quốc tế. Những đề xuất này có tính ràng buộc đối với các thành viên Liên hợp quốc.
Trong những tình huống "đe dọa hòa bình, xâm phạm hòa bình hoặc tiến hành xâm lấn", Hội đồng Bảo an không bị giới hạn trong việc đưa ra những đề xuất và có quyền hành động, bao gồm cả việc sử dụng lực lượng vũ trang "để duy trì hoặc phục hồi hòa bình và an ninh quốc tế".
Chức năng, quyền hạn và nhiệm vụ của Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc:
- Xây dựng Chương trình hoạt động tháng và Chương trình nghị sự các cuộc họp của Hội đồng Bảo an. Đây là công việc khá phức tạp vì phải xử lý những yêu cầu khác nhau của các nước về việc đưa hoặc không đưa một vấn đề nào đó vào chương trình nghị sự, thời điểm và thành phần mời tham dự. Chủ tịch Hội đồng Bảo an có nghĩa vụ hỗ trợ các nước đạt được sự thống nhất chung.
- Chủ trì, điều hành các cuộc họp kín hoặc công khai của Hội đồng Bảo an (trung bình khoảng 40 cuộc họp/1 tháng). Để chuẩn bị cho các cuộc họp này, Chủ tịch Hội đồng Bảo an sẽ phải tiến hành các cuộc tham khảo không chính thức với các nước thành viên khác của Hội đồng Bảo an, các nước, tổ chức, cá nhân liên quan để thương lượng dự thảo các tài liệu của Hội đồng Bảo an như các tuyên bố, nghị quyết.
- Thay mặt cho Hội đồng Bảo an làm việc với báo chí: phát biểu, trả lời báo chí, thông báo cho các nước thành viên Liên hợp quốc trên cương vị là Chủ tịch Hội đồng Bảo an về kết quả các cuộc họp của Hội đồng Bảo an.
- Một số công việc khác của Chủ tịch Hội đồng Bảo an: Đại diện cho Hội đồng Bảo an trong quan hệ với các nước, các tổ chức trong và ngoài Liên hợp quốc, trong đó thường xuyên phải điều hành các cuộc gặp với Tổng Thư ký và các lãnh đạo cấp cao khác của Ban Thư ký Liên hợp quốc, Chủ tịch Đại hội đồng, Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Xã hội (ECOSOC), các nước có yêu cầu./.