Hà Nội (TTXVN)
- Ngay sau khi Tổng thống Nga Dmitri Medvedev ký các sắc lệnh công nhận nền độc
lập của hai khu vực đòi li khai Nam Ossetia và Abkhazia thuộc Gruzia, nhiều nước
trên thế giới đã có phản ứng, một mặt bày tỏ lo ngại về động thái mới này, mặt
khác kêu gọi các bên giải quyết xung đột thông qua đối thoại.
Ngày 26/8, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon tỏ ý lo ngại việc Nga
công nhận Nam Ossetia và Abkhazia sẽ gây thêm bất ổn ở khu vực Kazkav, khiến
những nỗ lực tìm ra giải pháp chung cho cuộc khủng hoảng tại Gruzia trong khuôn
khổ Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc trở nên phức tạp hơn.
Liên quan vấn đề này, người phát ngôn của Tổng thư ký Liên hợp quốc, bà
Michele Montas nêu rõ Liên hợp quốc không có thẩm quyền công nhận hay không công
nhận nền độc lập của một quốc gia, mà đó là vấn đề của từng quốc gia cụ thể.
Trong tuyên bố của mình, Liên minh châu Âu (EU) coi quyết định của Nga là
"trái với các nguyên tắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Gruzia",
đồng thời tuyên bố sẽ xem xét những hậu quả do quyết định này của Nga gây ra tại
cuộc họp thượng đỉnh bất thường vào ngày 1/9 tới. Tuy nhiên, thông báo của EU
không nhắc đến những hành động đáp trả.
Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) khẳng định Nga vi phạm các
nguyên tắc của tổ chức này, đồng thời kêu gọi Nga rút quân ngay lập tức khỏi
Gruzia.
Tổ chức Hiệp ước Quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) thì cáo buộc Nga vi phạm
các nghị quyết của Hội đồng Bản an Liên hợp quốc khi công nhận độc lập cho Nam
Ossetia và Abkhazia. Dự kiến NATO sẽ xem xét quan hệ với Nga trong cuộc họp bộ
trưởng Quốc phòng tại Luân Đôn (Anh) vào ngày 18/9 tới.
Trong khi đó, Nhật Bản - nước hiện là Chủ tịch Nhóm các nước công nghiệp
phát triển (G-8) - ra tuyên bố "lấy làm tiếc" về quyết định của Nga, đồng thời
khẳng định Tokyo ủng hộ giải pháp hòa bình cho vấn đề này trên nguyên tắc tôn
trọng toàn vẹn lãnh thổ của Gruzia.
Trước đó, đề cập vấn đề này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần
Cương nêu rõ Trung Quốc hy vọng mâu thuẫn xung quanh vấn đề Nam Ossetia và
Abkhazia sẽ được giải quyết thông qua đối thoại.
Theo ông Tần Cương, Trung Quốc theo dõi sát diễn biến tình hình tại khu
vực này và hy vọng đối thoại giữa các bên liên quan sẽ giúp giải quyết các vấn
đề tồn tại.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng cho biết tại hội nghị cấp
cao Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) sắp tới, lãnh đạo các nước thành viên SCO
(gồm Nga, Trung Quốc, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan) dự kiến
sẽ thảo luận vấn đề liên quan cuộc xung đột ở Nam Ossetia.
Tổng thống Mỹ George Bush tuyên bố coi quyết định của Nga là "hành động
thiếu trách nhiệm" có thể làm gia tăng căng thẳng trong cuộc xung đột
Nga/Gruzia.
Ông cho rằng quyết định của Nga trái với một số nghị quyết trước đây của
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cũng như thỏa thuận hòa bình 6 điểm nhằm chấm dứt
xung đột ở Nam Ossetia, đã được Nga nhất trí.
Ông Bush kêu gọi Nga tôn trọng các cam kết quốc tế, xem xét lại quyết định
công nhận nền độc lập của Nam Ossetia và Abkhazia, tuân thủ thỏa thuận hòa bình.
Thủ tướng Đức Angela Merkel chỉ trích quyết định của Nga là hành động
"không thể chấp nhận được", nhưng kêu gọi EU duy trì các kênh thông tin mở với
Mátxcơva nhằm tìm kiếm một lập trường chung về cuộc xung đột ở Gruzia.
Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeiner cho rằng tất cả các bên trong
cuộc xung đột này đang "chơi với lửa" và cảnh báo phương Tây không nên phản ứng
"dại dột" trước quyết định của Nga nhằm tránh làm leo thang căng thẳng ở khu vực
Kazkav.
Italy cũng "tỏ ý tiếc" về quyết định của Nga, cho rằng hành động này có
thể gây hậu quả nghiêm trọng đến sự ổn định của khu vực Kazkav cũng như trên thế
giới, đồng thời kêu gọi Nga tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Gruzia.
Theo Ngoại trưởng nước này Franco Frattini, Italy và EU muốn hợp tác chứ
không muốn đối đầu với Nga và các bên cần tìm cách giải quyết cuộc khủng hoảng
hiện nay, nếu không muốn phải "trả giá đắt".
Serbia, một đồng minh lâu năm của Nga, tuyên bố Beograd tôn trọng luật
pháp quốc tế và ủng hộ việc bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc
gia được quốc tế công nhận.
Tuyên bố nêu rõ Serbia đã nhiều lần cảnh báo việc tỉnh Kosovo trực thuộc
đơn phương tuyên bố độc lập và được phương Tây công nhận, có thể tạo ra tiền lệ
nguy hiểm và làm bất ổn tình hình các khu vực khác trên thế giới.
Các nước khác như Ba Lan, Canada, Anh, Czech, Tây Ban Nha, Litva, Thụy
Điển đều bày tỏ quan ngại về quyết định của Nga và ủng hộ sự toàn vẹn lãnh thổ
của Gruzia.
Na Uy cho rằng điều quan trọng là tránh đẩy xung đột khu vực leo thang,
tạo điều kiện nối lại hợp tác chính trị và giải quyết bất đồng ở châu Âu bằng
giải pháp hòa bình.
Từ Tbilisi, Tổng thống Gruzia Mikhail Saakashvili tuyên bố hành động của
Nga là "bất hợp pháp", "không có giá trị pháp lý" đối với cả Gruzia và những
nước khác trên thế giới và tuyên bố Gruzia sẽ bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ bằng
con đường hòa bình.
Phó Thủ tướng Gruzia Giorgi Baramidze nói quyết định của Nga sẽ đẩy nhanh
tiến trình Gruzia gia nhập NATO và EU./.